YDT'de çeviri soruları iki yönlüdür: İngilizce cümleyi Türkçeye çevirmek ve Türkçe cümlenin İngilizce karşılığını bulmak. İkisinde de en çok yapılan hata, cümleyi baştan sona kelime kelime çevirmeye çalışmaktır. Bu hem zaman alır hem de hataya açıktır. Daha iyi bir yol, önce yapıyı çözmek.
Adım adım yöntem
1. Fiili bulun. Cümlenin ana fiilini ve öznesini bulun. Uzun bir cümlede bile bir ana fiil vardır.
2. Bağlacı okuyun. Although, however, whereas, since, unless, provided that gibi bağlaçlar cümlenin mantığını belirler. Bir bağlacı yanlış okumak, tüm cümlenin anlamını tersine çevirebilir.
3. Cümleyi parçalara bölün. Virgüllerden ve bağlaçlardan bölün; her parçayı ayrı anlayın, sonra birleştirin.
4. Zaman ve kip yapısına bakın. Geçmiş mi, gelecek mi, koşul mu? Modal fiiller (must, might, should, could) anlamı ciddi biçimde değiştirir.
5. Olumsuzluğu atlamayın. Not, never, hardly, unless gibi ifadeler cümlenin yönünü tersine çevirir.
6. Şıkları elerken önce yapıya bakın. Şıklar arasında kelime farkı yerine yapı farkı varsa (zaman, bağlaç, özne), önce onu eleyin.
Örnek çözüm
Although the results were promising, the researchers decided to repeat the experiment before publishing them.
- Bağlaç: Although (rağmen). Cümlede bir karşıtlık var.
- Birinci parça: the results were promising (sonuçlar umut vericiydi).
- İkinci parça: the researchers decided to repeat the experiment (araştırmacılar deneyi tekrarlamaya karar verdi).
- Üçüncü parça: before publishing them (bunları yayımlamadan önce).
Birleştirince: "Sonuçlar umut verici olmasına rağmen araştırmacılar bunları yayımlamadan önce deneyi tekrarlamaya karar verdi."
Sorudaki şıklarda "çünkü" ya da "bu yüzden" gibi neden bağlayan bir ifade görürseniz, Although'ın karşıtlık anlamını bozduğu için o şıkkı hemen eleyebilirsiniz.
Türkçeden İngilizceye çeviri
Bu soru tipinde kelimelerin ötesinde yapıya bakmak daha da önemlidir. Genellikle şıklar arasında:
- zaman farkı (past simple, present perfect, past perfect),
- özne-fiil uyumu,
- bağlaç seçimi (although mı, because mı),
- edilgen ya da etken yapı
gibi farklar bulunur. Türkçe cümleyi okuyup "bu cümle geçmişte bitmiş bir olayı mı anlatıyor, şimdiye bağlı bir durumu mu?" diye sorarsanız çoğu şıkkı eleyebilirsiniz.
Nasıl pratik yapılır?
- Her gün bir paragrafı önce kendi başınıza çevirin, sonra karşılaştırın.
- Çevirirken zorlandığınız yapıları bir deftere yazın.
- Bağlaçlar ve modal fiiller için küçük bir özet tablo hazırlayın ve haftada bir gözden geçirin.
- Denemede çeviri sorularınızı ayrı analiz edin; hangi tür yapıda hata yapıyorsunuz?
Bu yöntem uygulandıkça çeviri soruları, zamanla hızlı çözülen bir bölüm olur. Deja Akademi YDT programında çeviri çalışması derslerin düzenli bir parçasıdır; ders anlatımını görmek için ücretsiz canlı demo derse katılabilirsiniz.